PURGINE-PAZ

W mit. mordwińskiej (erzańskiej) bóg burzy, uważany za (przybranego) syna lub zięcia boga Niszke (zob. Szkaj), czasem także za męża Azrawki. Jeździł po niebie w wozie zaprzężonym w 3 ogniste rumaki, dzierżąc w lewej ręce grom, w prawej deszcz i krzesząc kołami wozu błyskawice.
PURURAWAS (sanskr. Pururavas) – postać pojawiająca się we wczesnej literaturze indyjskiej, związana ze słońcem. P. znany jest jednak najbardziej jako bohater późniejszej historii o nim i nimfie Urwasi. Nimfa zgodziła się na małżeństwo pod warunkiem, że będzie dbał o jej 2 barany oraz nigdy nie pokaże się jej nagi w świetle. – Gandharwowie, chcąc, aby Urwasi powróciła do ich siedziby, nocą ukradli barany, a kiedy P. rzucił się w pościg, oświetlili go błyskawicami. Bohater długo szukał utraconej ukochanej i znalazł ją na polu Kuru. Od tej pory spotykali się co roku i Urwasi urodziła mu 5 synów. Ostatecznie zamieszkał wraz z nią w mieście Gandharwów.
PURUSZA (sanskr. Purusa – „Człowiek”, „Mężczyzna”) – w filozofii i mit. indyjskiej Duch wszechświata, Duch-Człowiek, „pierwotny człowiek”. Wątek Kosmicznego Człowieka pojawia się w wielu koncepcjach religijnych i mitologicznych (por. kabalistyczny Adam Kad- mon). Wg K. Regameya i M. Falk, „mit puruszy” leży u podstaw indyjskiego myślenia. Hymn (Rig Weda X, 90) poświęcony p. mówi: „Tysiącgłowy był praczłowiek, tysiącoki, tysiącnogi. Gdy ziemię on zewsząd przykrył, wystawał w dal dziesięć cali. Bo praczłowiek był tym wszystkim, co już było i co będzie. Panem on nieśmiertelności, co ofiarą w górę rośnie. Tak ogromna jego wielkość, a praczłowiek jeszcze większy. Stopą jego wszystkie twory, a trzy stopy całe niebo. O trzech czwartych poszedł w górę, jedna czwarta tu została…” (tłum. T. Ha- nusz). P. jest więc całą Rzeczywistością, przy czym tylko jego czwarta część jest światem zjawiskowym. Mit mówi o samoofierze P., który „zrodziwszy” syna (też Puruszę, posiadającego taką samą naturę jak ojciec), złożony w ofierze staje się początkiem wielości rzeczy i zjawisk tworzących wszechświat: kosmicznych sfer, bogów, ludzi, zwierząt itd.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *